Bilişim teknolojisinin baş döndürücü gelişimi ve ülkemizdeki iç turizmin talebi artışına paralel olarak,
tatil pazarlanan web sitelerinin sayısında büyük artış olduğunu, ancak ilgili kurumların bu gelişime ayak uydurmakta ve acentaları izlemekte zorlandığını gözlemledim.
Yaptığım araştırmada, 5 husus tespit ettim: 1. Aynı acentanın birden fazla web sitesi mevcut 2. Acentaların bir bölümü TÜRSAB web sitesinde kayıtlı adreslerinde faaliyette değiller. 3. Acentaların bir bölümü işyerlerinde, web sitelerinde veya sözleşmelerinde ACENTA unvanlarını ve/veya İşletme Belge Numaralarını kullanmıyorlar. 4. Acentaların bir bölümü otel-tatil sözleşmelerinde ya da web sitelerinde farklı şirket unvanları kullanıyorlar 5. Acenta belgesi olmayan kişilerin web sitelerinde TÜRSAB logosu mevcut
Bu bilgiler ışığında, tüketicileri web sitelerinden tatil satın alırken dikkat etmeleri gereken hususlarla ilgili aydınlatmak gereği duydum.
ACENTA UNVANI VE ŞİRKET UNVANI FARKLI OLABİLİR
Öncelikle tüketicilere şu teknik bilgileri vermek isterim.
1618 sayılı Yasaya göre; T.C.Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan Seyahat Acentası İşletne Belgesine sahip olmayan ve TÜRSAB üyesi olmayan kişi ya da kuruluşların tüketiciler adına otel rezervasyonu yapmaları, tur ya da paket tur pazarlamaları ve gerçekleştirmeleri yasaktır. Bu yasağa uymayanlar hakkında üç aydan altı aya kadar hapis ve bin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur
Seyahat Acentası İşletme Belgesi sahibi olmak isteyen kişiler bir şirket kurmak zorundadırlar. Şirket kuruluşu ticaret sicil gazetesinde yayımlanır. Acenta kurmak isteyen kişiler şirket kuruluşunun yayımlandığı ticaret sicil gazetesi ile birlikte T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’na başvurarak ACENTA UNVANI talep ederler. Bakanlıkça UYGUN GÖRÜLEN UNVAN seyahat acentası kurmak isteyen kişiye yazılı olarak bildirilir. Acenta Unvanı konaklama tesisi adı gibidir- Örneğin X HOLIDAY Resort,-; seyahat acentasının unvanı HIBISCUS iken, acentanın sahibi firmanın unvanı ANİS TURİZM İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET LTD.ŞTİ olabilir. Ticari işlemlerde ( mesela otel-tatil sözleşmelerinde) acenta unvanı yerine acenta unvanı ile birlikte şirket unvanı ya da sadece şirket unvanı kullanılır.
Seyahat Acentası İşletme Belgesi sahibi olmak isteyen kişiler 1618 sayılı Yasada yer alan diğer hususları da yerine getirmek zorundadırlar. Bu hususları yerine getiren seyahat acentası adayı TÜRSAB ve T.C.Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından işyerinde denetlenir. Bu denetimler sonucunda hazırlanan raporların olumlu olması halinde Bakanlık üzerinde ACENTA UNVANI, ACENTA SAHİBİ ŞİRKETİN UNVANI, BELGE NUMARASI, ACENTA İŞ YERİ ADRESİ gibi bilgilerin yer aldığı SEYAHAT ACENTASI İŞLETME BELGESİ ; TÜRSAB tarafından da ÜYELİK BELGESİ verilir.
Acentalar işletme belgelerinde yazılı bilgilerde ( adres, ortaklık yapısı vs. ) değişiklik olması halinde bu durumu TÜRSAB’a bildirmek zorundadırlar.
Acentaların Şube açmak istemeleri halinde , 1618 sayılı Yasada yer alan hususları yerine getirmeleri gerekir. Bunu yerine getirmeyen acentaların bu şubeleri kaçak şube faaliyeti olarak değerlendirilir.
Yasada acentaların uymaları gereken birçok kural yer almaktadır. Örneğin turlarında Bakanlıktan Belgeli Profesyonel Turist Rehberi bulundurmaları, paket turları için paket tur sigortası yaptırmaları v.b. .
Yasada belirtilen hususlara uymayan acentalara TÜRSAB ve Bakanlık tarafından idari ve mali yaptırımlar uygulanır. Bu yaptırımlar arasında TÜRSAB üyeliğinden geçici veya uzun süreli çıkarılma ve işletme belgesinin iptali cezaları da mevcuttur.
ALTIN KURALLAR
Tüketicilerin web sitelerinden tatil satın alırken aşağıdaki hususlara dikkat etmelerini öneririm.
1. Seyahat Acentası unvanı ve belge numarası kayıtlı olmayan web sitelerinden tatil satın almayınız.
2. Web sitesinde veya belgelerde acenta unvanı yer almıyorsa, acenta unvanlarını ve belge numaralarını sorunuz.
3. Verilen acenta unvanı ve belge numarası ile ilgili TÜRSAB Acenta Sicil Departmanından teyit alınız 4. Sözleşmelerde taraf olarak yer alan şirketin acentanın sahibi şirket olup olmadığını TÜRSAB Acenta Sicil Departmanına sorunuz.
5. Bu acentalar hakkında şikayet olup olmadığını, belgelerin iptali edilip edilmediğini TÜRSAB Acenta Sicil ve Hukuk Departmanlarından sorunuz.
6. Sözleşmelerde taraf olan acenta unvanı ve acenta sahibi şirketin unvanının tam olarak yer almış olmasına dikkat ediniz. Yazılmamışsa, TÜRSAB’dan aldığınız acenta ve şirket unvanını siz ilave ediniz ve bunun acenta tarafından imzalanmasını talep ediniz.
7. Sözleşmelerin sözleşmede taraf olarak yer alan acenta ve sahibi firma tarafından kaşelenmiş ve imzalanmış olmasına dikkat ediniz.
8. Sözleşmelerde web sitesinde yer alan otel ya da tura ait bilgilerin yazılmış olmasına dikkat ediniz. Örneğin otel web sitesinde 5 yıldızlı olarak gözüküyorsa sözleşmede de bu bilgi yer almalıdır. Yer almıyorsa siz ilave ediniz ve bunun acenta tarafından imzalanmasını talep ediniz.
9. Bu haklı taleplerinize ret cevabı alıyorsanız o acentadan tatil satın almayınız.
10. Sözleşmenizin acentanın kaşesi ve imzası bulunan aslını almadan; içinde konaklama ve ulaşım hizmeti bulunan bir paket tur satın aldığınızda, ÜRÜN SORUMLULUK TEMİNATININ yer aldığı SEYAHAT SİGORTASI POLİÇENİZİN aslını almadan ve ilgili Sigorta Şirketinden poliçenin geçerli olduğu ve teminatlar arasında ürün sorumluluk teminatının yer aldığı teyidini almadan ve vizeniz alınmadan tur bedelinin tamamını ödemeyiniz.
11. Tatil bedelini mümkün olduğu kadar Kredi Kartı ile ödeyiniz; mecbur kalmadıkça nakit ya da havale ile ödeme yapmayınız Çünkü satın aldığınız hizmetin gerçekleşmediğini bankanıza ispatladığınızda bankanız ödediğiniz bedeli kredi kartınıza iade edecektir. Havale ile yapılan ödemeyi mahkeme kararı ya da havale alıcısının onayı olmaksızın bankaların göndericisine iade etme yetkisi yoktur.
BELGELİ ACENTALARDAN TATİL SATIN ALINIZ
Tüm bu hususlara dikkat ettiğiniz takdirde mağdur olmanız pek mümkün görünmemektedir Kaldı ki; bu hususları yerine getirmenize rağmen mağdur edilseniz dahi,
1. Öncelikle acentaya yazılı olarak hizmet ile ilgili şikâyetinizi bildirmeniz ve şikayetiniz konusu eksikliğin giderilmesini talep etmeniz; eksiklik giderilmezse ve siz de bu hizmeti almaktan vazgeçerseniz – konaklama satın aldıysanız, otelden ayrılmadan önce otelde konaklama yapmadığınıza dair mümkünse otelden bir yazı alınız; ilgili Turizm Müdürlüğü veya TÜRSAB birimine yazılı olarak hizmet ile ilgili şikayetinizi bildiriniz. Bunları yapmadan oradan ayrılmayınız- ya da hizmet hiç yerine getirilmez ise paranızın iadesini acentadan yazılı mümkünse iadeli taahhütlü mektupla talep etmeniz,
2. Talep ettiğiniz tutarın ödenmemesi halinde TÜRSAB Tahkim Kurulu’na veya Tüketici Hakem Heyeti ya da Tüketici Mahkemesi’ne başvuruda bulunmanız halinde, bu kurumlardan birinden alacağınız karar ile acentadan ; seyahat poliçeniz varsa sigorta şirketinden uğradığınız zararı tahsil etmeniz mümkün olabilecektir.
Son günlerde seyahat acentalarının sebep olduğu mağduriyetlere rağmen, belgesiz acentalar tarafından mağdur edildiğinizde belgeli acentalar üzerinde yaptırım gücü olan TÜRSAB ve T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı gibi kurumlara başvuramayacağınızdan belgeli seyahat acentalarının web sitelerinden tatil satın almanızı salık veririm.
Emel YETKİN
TÜSAD DANIŞMANI 25 Ağustos 2009 Salı Mesaj Gönder