SOYAĞACI

Soyağacı veya aile-ağacı kişinin soyu sülalesini hatta isterse eş-dost-akrabalarını öğrenebildiği bir kolaylık, ailedeki kişilerinin geriye dönük listelenmesi.Soy olarak yaklaşık 1,5 asır öncesine uzanma.



Çizelge geriye doğru işliyor ve en alttan yukarı doğru çıkılması gerekiyor. Ters ağaç misali meyveler en altta ama kök en üstte.

Sorgulama e-devlet şifre ve cep tel ile TC Kimlik numaraları üzerinde ilk başta karmaşık gelen ama sonra kolaymış denilen bir dizi işlemden sonra gerçekleşiyor. Bunun için biraz teknolojik olmak elzem. Yoksa başka zorluğu yok ama aşırı talep dolayısıyla bekleniliyor zira işlem yavaş olduğundan uzun zaman alıyor.

Öğrendiğimize göre sekiz milyona yakın sorgulama yapılmış. Dörtle çarpsan 32 milyon eder ki bu sayıyı aynı aileden birden çok girenler diye de hesaplarsak hemen hemen ülkenin üçte biri soyunu sorgulamış. 1904 nüfus sayımına göre tutulan cetvellerden 1840 yılına kadar geri gidilebiliyor. Bu da size 8-10 nesil öncenize ait kişileri önünüze getiriyor.

İşlemler biraz karışık ve bu yüzden çok pratik değil yani orta-yaş üstünün ancak çocuk ve torunlarının başarabileceği bir şey. Zaten bugün 70-80 yaşında biri 1840lı yıllarda doğmuş dede ve ninelerini ismen bile olsa hatırlar o yüzden ailenizdeki yaşlı bireyler hâlihazırda soyağacı sorgulama için en garanti ve detaylı bilgi verebilecek kişiler; haliyle şanslısınız.

Şanssız olanlar bizim gibi aile büyüklerini erken kaybetmiş olanlar. Ben misal annemi 2002, babamı 1993, ninemi 1981 de kaybettim. Babaannem 1953, dedem 1949, büyükbabam 1942 de vefat ettiğinden onları görmedim ama ninemin, babamın ve annemin anlattıklarından biraz bir şeyler biliyorum.

(resim: Asil S. Tunçer'in babası: Ali Rıza Tunçer)
Babam vefat ettiğinde yaş düzeltmesi sebebiyle nüfus müdürlüğünden biraz bilgi almıştım ve o zaman hatırladığım ve de dayılarımla halalarımdan duyduklarımla az-buçuk soyağacımla ilgili biraz bilgiye sahibim ama gönül ister ki asıl kayıtları önüme alıp tek tek kendim inceleyebileyim.

Yoksa kütüklerde el yazısı çokça kullanılıp matbudan daha zor okumaya sebep verdiğinden hatta bazen de yanlış okunabildiğinden kişinin soyağacı nüfus bilgilerine yanlış bilgi girilmesi olağan dolayısıyla eminim birçok kişi soyağacı hakkında yanlış bilgilere sahipler. Zira Osmanlıca yazılı kütükleri okuyup kayıtları yüzde yüz sağlıklı çözebilmek o kadar kolay iş değil.

Diyelim ki doğru okuma yapıldı ama bilgilerin bilgisayar ortamına girilmesi esnasında alt satır üst satır veya dalgınlıkla sayfaların karıştırılıp farklı bilgilerin farklı kişilerin sayfalarına girilmesi olasılığı var. Bundan başka zamanında kayıt tutmuş, tapu evrakı doldurmuş, göçmen kaydını hatalı yapmış Osmanlı memuru da olabilir. Yanlış duyum ve telaffuzdan hatalı ve eksik kayıta kadar çok şey sebep olabilir.

Size söyleyeceğim; soyağacıma baktım ama şu çıktı, bu çıkmadı, şunu sanıyordum buymuşum sözcüklerini henüz daha söylemeyin; bilgilerinizin yüzde-yüz doğru olamayabileceğini unutmayın. Ne çok sevinin ne de hayal kırıklığı yaşayın. Unutmayın! Sultan II.Mahmut döneminden bugüne kaç tane nüfus ve tapu memuru çalıştıysa o kadar insanın eli değmiş kayıtlardan soyağacınız çıkarılıyor.

Bu en az yedi-sekiz memur demek. Bir de bunun taşınma, sel baskını, yangın ve savaş dönemlerinden sonra ilavelerde bulunma, kayıt aktarma, evlilik ve nüfus yenileme gibi ekstra işlemlerle birlikte basit bir evrakta bile on memurun parmak izi mümkün. Yani işlem yapmışlığı, bir şeyler yazmışlığı olası. Bir de bu yazılanların bir asırlık olanları eski Türkçe. Bunlar okunup yeni Türkçeye çevriliyor. Sonra da bilgisayar ortamına aktarılıyor.
(Rukiye Tunçer'in babası: Hayrullah Dailof)
Doktora derslerinde Balkan göçlerinden hatırlıyorum. Yaklaşık yirmi sayfalık nüfus kayıtlarını Osmanlıca orijinalden Türkçeye çevirirken Osmanlıcası sağlam iki arkadaştan yardım almıştım. Öyle ki onların bile zorlandığı satırlar oldu. Örnek; doğum tarihleri… Eski Türkçe bilenler anlayacak hemen ne demek istediğimi. İki ve üç sayıları ufacık tırnaklar. Rahatlıkla ikiyi üç, üçü iki okuyabilirsin. Şüphesiz tahmin etme ve öne-arkaya bakarak doğruyu kestirme söz konusu ama yine de tam emin olamıyorsun.

Diğer yandan; öyle isimler var ki hem yazan memurun hatasıyla hem de okuyan memurun hatasıyla hele hele yabancı isimlerde yanlışlıklara sebebiyet verme olasılığı çok fazla. Yerleşim isimleri, mahalleler ve de lakaplar eklenince inanın soyağacınızdan çıkanlar sizi şaşırtabilir ve yanlış yorumlamalara sebebiyet verebilir. En iyisi varsa hala nene-dede onlar en sağlam soyağacı canlı şahitleri. Zaten şuan ki elimizde bulunan kayıtlar da ekseri 1904 esaslı.

Misal ben, soyağacı bilgilerimin hatalı ve eksik olduğunu söyleyebilirim. Üstelik soyum çok net, köyüm mahallem çok sabit olduğu halde. Bunu şehir değiştirmiş, hatta göç ederek ülke değiştirmiş, ailesinde yabancı isim dolu soyağacına sahip bir vatandaşın kayıtlarında ne gibi yanlışlıklar yapılabileceğini siz düşünün… Burada bazı soyağacı kayıtlarının hatalı olabileceğini söylüyorum. Hepsi hatalı demiyorum.

Varsa hata, bunda kimsenin suçu yok. Tek suçlu zaman ve hepimizin yapabileceği insanın gözünden kaçabilen ufak tefek yanlışlıklar. Bir de 1928 de alfabe değişikliği ile 1934 sonrası soyadı alınması ve kayıtlanması esnasında yaşanan aksaklıklar.

Sırası gelmişken; bu hizmeti bize sunan yetkililere, emeği geçen herkese sonsuz teşekkürler. İsteğimiz daha önceki yıllara uzanan bilgilere ulaşabilmemiz. Bunun için de dileriz eski salname ve tahrir defterlerinin hepsi bilgisayar ortamın aktarılsın hatta orijinal sayfaları da korunarak Türkçeleştirilsin

"21 ŞUBAT DÜNYA REHBERLER GÜNÜ KUTLU OLSUN"



          |                              

Asil S. TUNÇER
Profesyonel Turist Rehberi
19 Şubat 2018 Pazartesi
Mesaj Gönder 488



 Yorumlar

Yusuf YAVUZ
Yazara Mesaj gönderin
PARKE TAŞININ ÜSTÜNE ASFALT DÖKTÜ, İLK YAĞMURDA EVLERİ SU BASTI

Nilgün ATAR
Yazara Mesaj gönderin
TURİZM EĞİTİMİ DİYARBAKIR'DA HALKA İNİYOR…

Kemal ŞENDİKİCİ
Yazara Mesaj gönderin
TURLARLA GEZME KÜLTÜRÜ ÜZERİNE

Hüsnü GÜMÜŞ
Yazara Mesaj gönderin
20 YIL SONRA VİYANA

Uzm.Dr. Sinan İbiş
Yazara Mesaj gönderin
BÜYÜK BİR GÖBEK İNME VE KALP KRİZİ RİSKİNİZİ ARTIRABİLİR Mİ?

Aydın YAYLACIKLILAR
Yazara Mesaj gönderin
OY HAKKINIZI TURİZMCİ KİMLİĞİNİZİ UNUTMADAN KULLANIN Yorum VAR !

Merve Baş BULUT
Yazara Mesaj gönderin
NEDİR ERİŞİLEBİLİRLİK.?

A.Nejat Şardağı
Yazara Mesaj gönderin
KÜRESEL ISINMA VE KARBON SALINIMINA TURİZM ENDÜSTRİSİNİN OLUMSUZ ETKİSİ.

Tüm Yazarlarımız
Koşe Yazıları RSS hizmeti


İslami Oteller
Otel Fiyatları


. . .