KÜLTÜR VARLIKLARIMIZA DUYARSIZLIĞIMIZ! -1


Kültürel değerlerimize olan ne derece düşkün olduğumuz malum olduğundan müzelerin değil, önce kafaların ve bu hasta kafaları taşıyanların özelleştirilmesi yani sakat zihniyetlerin değiştirilmesi gerekli. Belki artık dönmeyen Döner Sermayelerin buna çok acil ihtiyaçları var. Denetlemeler ve takipler klimalı odalardan değil, yerinde ve gerektiği gibi yapılmalı.

Günümüzde, maalesef kültür de sansasyonel ve de ticari olarak kazanç sağlama aracı oldu. Hadi oldu diyelim ziyaretçinin müzeden aldığı bilginin yanı sıra ayrıca yeme-içme ve dinlenme ile tuvalet gereksinimlerini karşılayacak alanlar, hediyelik eşya satış bölümleri, gelişen yeni konseptle müzelerin olmazsa olmazlarından artık. Tuvaletler çok gerekli yapılar. Koskoca İstanbul Arkeoloji Müzesi ve eşsiz Pamukkale’nin Özel İdare Tesisi’nin tuvaletlerinin çok rezil olduğunu vurgulamak zorundayım. (İstanbul Arkeoloji Müzesi’ninkilerin de ondan arda kalır yanı pek yok yani, laf aramızda). Temizliği ile övünen bir millet olarak tuvalet konusunda çoğunlukla çuvalladığımız bu hususu ben işletmecilikten zerre kadar anlamadığımıza bağlıyorum. Sokakları çöplüğe çeviren bir milletin üyesi olduğumdan mıdır nedir başka bir çıkış yolu bulamıyorum.

Pamukkale\'de içeriye araç alınmıyor; gerekçe koruma. Neden? Araç tekerleği ve egzoz dumanı… Ama Karahayıt Dolmuşları bundan istisna. Onların ki tekerlek değil mi? Duman değil mi? Ayakkabılarla travertenlere girmek yasak’. Kim demiş? Ne zaman travertenlerin yanında dursam mutlaka en az bir-kaç kişiyi bazen de onlarca turisti uyarmak ve ayakkabılarını dışarı çıkartmak zorunda kalıyorum. Ben, ortalama haftada 1–2 kez Pamukkale’deyim ve 1–2 saatliğine ancak travertenlerin yanındayım. Peki ya diğer saatler ve günler? Dil bilmeyen güvenlik görevlerini travertenlerin başına bekçi diye koyan, ayakkabı ve terliklerin çıkarılıp çıkarılmadığını kontrol edecekleri yerde çam ağaçlarının altında istirahat eden veya yerinde bir türlü bulunmayan güvenlikçileri kontrol etmeyen ya da işlerin savsaklanmasına göz yuman idarecilere görev verdikleri personeli yerinde tetkik etmelerini öneririm. ‘Onlar nasıl olsa oradadır veya işlerini yapıyorlardır’ tarzı yaklaşımlar, yönetim anlayışı veya görev algılaması Pamukkale’de maalesef yürümüyor gördüğümüz kadarıyla…

(Affedersiniz!) Bilmem neresinde boza pişen Bilet Gişesi Personeli ile dalga geçen Yerel Yönetimler; Rehberlere “buraya kapıdan yürüyerek mi geldiniz?” diye kafa yapan Hükümetler, Pamukkale için yeterli olmadıklarını ortaya koymuşlar, turizmimizin kimlere emanet edildiği sorusunu akıllara bir kez daha getirmişlerdir. Pamukkale çok acil çözüm bekliyor. Yürüme parkurunda güneş ve yağmurdan korunma amaçlı çevreye duyarlı örtüler, Ova’ya boşa akan termal suyun devir daim sistemiyle geri kazanılması ve çıktıkları kanallara geri pompalanması ile kendi kendimize sentezleyemeyeceğimiz doğa harikası, Pamukkale suyundan defalarca yararlanılması ve aynı zamanda Ova’nın toprağının aşırı kireçlenmeden kurtarılıp tarımsallığının korunması bunlardan en acil olanları. İleride geri dönüşü olmayan felaketlere yol açılmadan bunların biran evvel yapılması gereklidir. Kararmaya engel olmak için salma su yerine örneğin püskürtmeli sulama veya yağmurlama tekniği niye uygulanmıyor? Her gün bir yeri sulama nöbetinden kurtulup daha kalıcı bir beyazlık ve su tasarrufu sağlamak için iyi bir proje geliştirilebilinir.

Bilindiği gibi termal su kaynaktan çıktıktan sonra, 320m uzunluğunda bir kanal ile traverten başına gelmekte ve buradan, 60-70m’lik kısmi çökelmenin olduğu traverten havuzlarına dökülmekte ve ortalama 240-300m’lik bir yol kat etmiş olmaktadır. Kaynaktan çıkan 35,6oC’lik ve içinde yüksek miktarda Kalsiyum Hidra-Karbonat bulunan suyun havadaki oksijen ile olan teması sırasında Karbondioksit ve Karbonmonoksit uçarak, kalsiyum karbonat çökelmekte ve traverten oluşumuna sebep olmaktadır. Reaksiyon kimyasal olarak; Ca(HCO3)+O2... CaCO+CO2+CO+H2O şeklindedir. Traverten havuzcuklarında ve setlerinde, çökelmekte olan kalsiyum karbonat, başlangıçta yumuşak bir jel halinde olup zaman içinde sertleşmekte ve traverten olmaktadır. Ancak ziyaretçiler tarafından oluşumlar üzerinde gezilmesi, henüz çok yumuşak haldeki kalsiyum karbonatların ezilmesine, dağılmasına ve ne yazık ki yok olmasına neden olmaktadır.

Su şayet fazla akarsa yosun oluşmakta, az akarsa kararma meydana gelmektedir. Beyazlığın oluşumunda, hava şartları, ısı kaybı, akışın yayılımı ve süresi etkilidir. Çökelme, termal sudaki karbondioksitin havadaki karbondioksit dengeye gelinceye kadar devam etmektedir. Yerinde yapılan analizlerde, kaynak başındaki suyun karbondioksit miktarı ortalama 725mg/1t iken, suyun travertenleri terk ettiğinde bu miktar 145mg/1t\'e düşmektedir. Keza kalsiyum bikarbonat da benzer şekilde 1200 mg/1t\'den 400 mg/lt\'e düşmekte ve Ca 576/8mg/1t\'e düşmektedir. Bu analiz sonucuna göre, 1lt sudan traverten üzerine 499,9 mg CaCO3 çökelmektedir. Bu miktar 1 1/sn su için günde 43.191 gr çökelme demektir. Ortalama yoğunluğu 1.48g/cm3 alan kaplar. Suyun ortalama debisi 466,21/sn olduğuna göre 13.584 m2 alan beyazlatılabilecektir. Pratikte bu şartları yerine getirmek güçtür. Ancak bu teorik yaklaşıma göre yılda 1mm kalınlığında 4.9km2 alan beyazlatılabilir. Yani elde etmek çok zor ama yok etmek çok kolay...

Bununla birlikte sayıları 17’yi bulan sıcak su alanından daha verimli yararlanmak ve ayrıca şimdiden diğer koruma mevzuatları geliştirmek durumundayız. Ayrıca her iki Kapıda kış ve yaz şartlarına uygun oturma, yeme-içme ve lavabo ihtiyaçlarını karşılayabilecek daha düzgün ve Pamukkale’ye yaraşır kolaylık tesislerine ihtiyaç var, korkuluk ya da mezbeleliklere değil…

…sürecek…

          |                              

Asil S. TUNÇER
Profesyonel Turist Rehberi
24 Temmuz 2007 Salı
Mesaj Gönder 564



 Yorumlar

Şehmus KARTAL
Yazara Mesaj gönderin
KELHA ALODİNA KALESİ VE KUMLUCA KÖYÜ

Sezen SEÇGİN
Yazara Mesaj gönderin
YUCATAN'IN KALBİ MERİDA'DA BİR GARİP GECE

Mehmet TANIR
Yazara Mesaj gönderin
SAGALASSOS YÜZEY ARAŞTIRMALARI BAŞLADI...

Uzm.Dr. Sinan İbiş
Yazara Mesaj gönderin
HIZLI KİLO KAYBI ÖLÜMCÜL OLABİLİR

Olay SALCAN
Yazara Mesaj gönderin
DÜNYA KAZAN BEN KEPÇE : BULGARİSTAN

Hikmet TOSUN
Yazara Mesaj gönderin
SİNOP'TA ÇOK ESKİ BİR DENİZCİ GELENEĞİ Yorum VAR !

Tolga Fahri ÇAKMAK
Yazara Mesaj gönderin
BİR DENETİM KOMEDİSİ Yorum VAR !

Birgül ÇETİN
Yazara Mesaj gönderin
SİRTO'DAN LONGA'YA... Yorum VAR !

Aykut ALTINIŞIK
Yazara Mesaj gönderin
ÖREN YERLERİNİN TEMİZLİK VE GÜVENLİK SORUNU..

Tüm Yazarlarımız
Koşe Yazıları RSS hizmeti