Merve Baş Bulut ile Engelli Turizmine Akademik Bakış

“Engelli Turizmi“ kitabının yazarı Merve Baş Bulut ile gerçekleştirdiğimiz röportajda; hem kitabını konuştuk hem de Türkiye'de Engelli Turizmini akademik bakış açısıyla masaya yatırdık. NİLGÜN ATAR

16 Şubat 2018 Cuma - NİLGÜN ATAR- turizmhaberleri.com/editör
AKADEMİK TURİZM SOHBETLERİ DİZİSİ-1
KONUK: MERVE BAŞ BULUT- Akademisyen- Yazar


2009 yılından beri sürdürdüğü Engelli Turizmine yönelik geniş kapsamlı akademik araştırmalarını 2016 yılında kaynak başvuru niteliğinde bir kitaba dönüştüren Merve Baş Bulut ile gerçekleştirdiğimiz röportaj; son yıllarda yeni farkındalıkların oluştuğu bu alana güçlü bir ışık tutacak.
Nobel Yayınevi tarafından 2016 yılında yayınlanan Engelli Turizmi isimli kitabın turizmciler başta olmak üzere akademisyenler, kamu kurum ve kuruluşları, Bakanlıkların ilgili birimleri tarafından okunması gerektiğini düşünüyorum. Erişilebilirlik, ulusal ve uluslararası yasal düzenlemeler, istatistikler, uygulama örnekleri, üçüncü yaş turizmi, sağlık turizmini ele alan kitap, bu alanda gelişimin nasıl sağlanacağı sorusuna da yanıt arıyor, yol gösteriyor.

İşte Akademisyen Yazar Merve Baş Bulut ile gerçekleştirdiğimiz Engelli Turizmi Röportajından önemli başlıklar:

Engelli turizmine yönelik ilginiz ve kitap yazma düşüncesi nasıl doğdu?.
Yüksek lisans yaptığım dönemden (2009 yılı) itibaren Engelli Turizmi üzerine araştırma yapmaktayım. Araştırma yaparken fark ettim ki, Engelli Turizmi gelişmekte olan ve üzerinde çalışılması gereken bir konu. Araştırmalarım kapsamında yaklaşık 400 engelli bireyle turizme yönelik sınırlılıkları üzerine görüştüm. Ayrıca otel çalışanlarının konuya yaklaşımlarını da ele aldım. Arz ve talep yönlü bir inceleme oldu. Bu çalışma kapsamında edindiğim bilgiler ve sonraki altı yılda yerli ve yabancı literatüre ve uygulamalara yönelik yaptığım araştırmalardan elde ettiğim deneyimi ve bilgileri bir kitapta paylaşma gereği hissettim ve kitabım 2016 yılında Nobel Yayınevi tarafından basıldı.

Neden engelli turizmi?
Engelli Turizmini çalışma alanı olarak seçtim; çünkü bu konu ile ilgili çalıştığımda - konuya ilişkin geliştirilmesi gereken noktaları da göz önünde bulundurduğumda - hem literatüre hem de ulusal çapta yapılan uygulamalara yönelik çalışmalara katkım olacağını düşündüm. Ayrıca konunun manevi boyutu da bulunmaktadır: Konuya ilişkin farkındalık yaratmak ve herkes için yaşamı erişilebilir kılma yolunda katkı sağlamak benim için hem motive edici hem de mutluluk verici bir durumdur.

Kitabın temel amacı ulusal, uluslararası alandan konuya ilişkin bilgiler ve örnekler vermek ayrıca ulusal açıdan da var olan durumu analiz ederek nasıl daha fazla geliştirilebileceğini ortaya koymaktır.

Kitabınızın içeriğinde hangi konu başlıkları bulunuyor?
Kitabım üç ana ayak üzerinde şekillenmiştir: Engellilere ve Engelli Turizmine yönelik yasal düzenlemeler, ulusal ve uluslararası alanda uygulama örnekleri, ülkemizde ve yurtdışından ilgili istatistikleri içeren pazar analizleri. Bu temel bilgilere ek olarak engelli bireyler ile engel türlerine göre iletişim ile üçüncü yaş turizmi ve sağlık turizmine yönelik bilgiler de yer almaktadır.

TÜRKİYE'DE BU ALANDA FARKINDALIK OLUŞTU..
Türkiye Engelli Turizmi ve Üçüncü Yaş Turizminin neresinde sizce?

Ülkemizde Üçüncü Yaş Turizmi ve Engelli Turizmi gelişmekte olan konulardır, henüz erişilebilirlik ve söz konusu potansiyelin değerlendirilmesi konusunda tam manasıyla yeterli düzeydeyiz diyemeyiz. Ancak konuya ilişkin farkındalık oluşumu gün geçtikçe artmaktadır ve gelişim aşamasındayız diyebiliriz.

ENGELLİ TURİZMDE İSTATİSTİK VERİLERE SAHİP DEĞİLİZ
Engelli Turizminde ne tür istatistik verilere sahibiz?
Ülkemizde ne kadar engelli bireyin turizm faaliyetine katıldığına ilişkin istatistiklere henüz sahip değiliz. Türkiye'de, Özürlüler İdaresi Daire Başkanlığı [(Yaşlı Bakım Hizmetleri Dairesi Başkanlığı ile birleştirilerek) günümüzdeki Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü] ve Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (günümüzdeki TUİK) Daire Başkanlığı'nın araştırmalarına göre 2002 yılı verilerine göre toplam nüfusun yüzde 12,29'u, yaklaşık 8,5 milyon kişi, engellidir ve 60 yaş ve üzeri engelli olan nüfus toplam nüfusun yüzde  27'sini oluşturmaktadır. Veriler 2002 yılına ait olduğu için söz konusu istatistik düzeylerinde artış olabileceğini göz önünde bulundurmalıyız.

YILDA ORTALAMA BİR KEZ SEYAHAT EDEBİLİYORLAR
Engelli turistlere yönelik yaptığım bir akademik çalışmamda; en fazla Ege, Akdeniz ve İç Anadolu bölgelerinin seyahat için tercih edildiğini, ortalama 7 gün konaklama yapıldığını, maddi imkanlar el verdiği ölçüde seyahat ve konaklama faaliyetlerine katılımda artış olduğunu ancak genellikle yılda ortalama bir kez seyahat edildiğini tespit ettim. Erişilebilirlik de engelli bireylerin turizm faaliyetine katılımlarında artış olmasını sağlayan önemli bir unsurdur. Engelli bireyler erişilebilir imkanlarda artış olmasının turizm faaliyetine katılımlarını artıracağını belirtmişlerdir ki bu, yatırım aşamasında da göz önünde bulundurulması gereken, çok önemli bir noktadır.

SEKTÖR HENÜZ YETERLİ DÜZEYDE HAZIR DEĞİL
Gerek konaklama sektörü gerek seyahat acentaları ve rehberlerimiz engelli turizmine hazırlar mı?
Turizmin üç temel ayağı olan konaklama, seyahat ve tur faaliyetlerinde erişilebilirlik konusunda yeterli düzeyde değiliz. Ancak konuya ilişkin kongrelerin yapılması ve işaret diline hakim rehberlerin bulunduğu turlarının oluşturulması gibi adımların atılması yeterli düzeye ulaşmamız konusunda olumlu gelişmelerdir. Konuya ilişkin ilgili birliklerinde dahil olduğu iyi bir yönetişim başka bir deyişle işbirliğinin oluşturulması gereklidir.

TÜRSAB, TUREB ve TUROFED gibi ülkemizin önde gelen meslek örgütleri bu alanda nasıl bir tablo sergiliyorlar? Size göre hangi noktadalar?
TUREB'in yerli ve yabancı görme engelli turistlere yönelik turların düzenlenmesi için tur rehberlerine yönelik eğitim programlarının düzenlenmesini desteklemesi, TÜRSAB'ın engelsiz turizm departmanı, farkındalık oluşturmak açsından önemli bir adımdır. Erişilebilir uygulamalar desteklenerek artmalıdır.

TURİZMCİLER PROJELER GELİŞTİRMELİ
Erişilebilirlik konusunda oluşturulacak olan projelerin turizm alanındaki birliklerin de desteği ile oluşması önemlidir. Örneğin, erişilebilirlik konusunda hangi engel türüne hangi düzeyde erişilebilir uygulamalara yer verildiğini gösteren sembolleri içeren etiketlendirme sisteminin oluşturulması, uygulama ve denetimlerinin turizm alanındaki birliklerin desteği ve ortak çalışması ile gerçekleşmesi gibi. En azından konaklama ve seyahatlerinde hangi işletmeleri seçeceklerini doğru tespit etmeleri konusunda büyük kolaylık sağlayacaktır.

EĞİTİM... EĞİTİM... EĞİTİM...
Türkiye'de Turizm meslek örgütleri, Engelli Turizmi alanında üyelerini eğitiyorlar mı?
Erişilebilirlik konusunda eğitim faaliyetinin başlaması son derece önemlidir. Kültür ve Turizm Bakanlığı ve turizm alanında faaliyet gösteren kamu kurumları ve ilgili STK'ların engellilik ve erişilebilirlik konusunda turizm işletmeleri çalışanlarına eğitim vermesi söz konusu alanda ilerlemeyi hızlandıracaktır. Bu kapsamda özellikle engelli bireylere davranış konusu titizlikle üzerinde durulması gereken konulardan biridir.

BAKANLIK ÇALIŞMALARININ DEVAMLILIĞI GEREKİYOR
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın engelli turizmine yönelik çalışmalarını nasıl değerlendiriyorsunuz? Yeterli mi sizce?
Konu ile ilgili çalışmalar bulunmaktadır. Örneğin, erişilebilirliğin otellerde artırılması, müze ve ören yerlerinde engelleri kaldırmasına yönelik çalışmalar ve sesli kitap uygulaması gibi. Devamı niteliğinde farklı çalışmaların da uygulanması önemlidir: Engelli odalarının teknik özelliklerinin mutlaka doğru olması gereklidir. Örneğin, banyo kapısı tekerlekli sandalye kullanan engelli bireyin rahatça giriş yapabileceği ölçüde olmalıdır. Mutlaka göz önünde bulundurulması ve unutulmaması gereken bir başka husus ise engelli bireylere yönelik yapılan her türlü uygulama mutlaka onaylanmadan ve hizmete açılmadan önce engelli birey tarafından test edilmelidir ve hatalı kısımlar düzeltilmelidir. Sadece tek bir engel türüne yönelik olarak değil; görme engelli, işitme engelli, zihinsel engelli gibi farklı engel türlerine yönelik çeşitli erişilebilir uygulamalara yer verilmelidir. Örneğin, görme engelli bireyler için kabartma zeminin bulunması, işitme engelliler için işaret dili eğitimi verilmesi, tekerlekli sandalye kullanıcıları için uygun banko yüksekliği ve doğru ölçülerde teknik detayların yer alması vb.

ERİŞEBİLİRLİK ÇOĞALDIKÇA TÜRKİYE ENGELLİ TURİZMİNDE ÖNEMLİ BİR DESTİNASYON OLABİLİR..
Engelli turizminde uluslararası çarpıcı/örnek verilerden bahsedebilir misiniz?
Konuyla ilgili istatistikler oldukça dikkat çekicidir. Avrupa Komisyonun raporuna göre 2012-2013 yılında erişilebilirliğin talep edildiği tur sayısı 780 milyondur. Geceleme yapılan, toplam gerçekleşen tur sayısı engelli turistler için 170 milyon, üçüncü yaş grubu için 217 milyondur. ODO'nun araştırmalarına göre 2030 yılına kadar seyahat harcama miktarının erişilebilir turizm pazarında 13 milyon dolar olacağı öngörülmektedir; genellikle, Amerikan pazarında seyahat başına harcama miktarı seyahat eden engelli bir turist için 1600 dolar olarak tespit edilmiştir.
Ülkemizde ise, 2014 yılında yaptığımız bir araştırmada, genellikle engelli bir turist seyahat başına ortalama 1000 TL'nin üstünde harcama yapmaktadır. Unutulmamalıdır ki, erişilebilirliğin artmasıyla engelli bireylerin turizm faaliyetine katılımları artmaktadır ve seyahatlerinde erişilebilirliğin olduğu destinasyonları tercih etmektedirler.

KAMU VE ÖZEL SEKTÖR İLE ADIM ADIM İŞBİRLİĞİ ŞART
Son olarak Türkiye'de engelli turizminin gelişimi için nasıl bir yol haritası çıkarabilirsiniz?
Öncelikle kamu ve özel sektör işbirliği şarttır; çünkü söz konusu alanda gelişim bir anda olamaz, iyi bir alt yapı ve üst yapı çalışması gerektirir. Konu ile ilgili derneklerden engelli bireylere kadar herkesin ve kuruluşun katkıda bulunması gerekir. Her bir engel türü için önemli kabul edilen erişilebilir uygulamaların mutlaka yapılması zorunlu olmalıdır. Bu hususta Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın desteği ile devam edilmelidir. Erişilebilirliğe dönüşüm tamamen adım adım olacaktır, bu nedenle mutlaka adım adım gelişimi içeren gerçekçi bir planlama gereklidir.

İKİNCİ ŞART: DENETİM
Söz konusu planlamaya ilişkin adımlar gerçekleşirken denetim şarttır. Denetim sonucunda tespit edilen boşluklar ve hatalar mutlaka düzeltilmelidir ve konuyla ilgili birliklerden, Bakanlıktan ve derneklerden mutlaka destek ve yardım alınmadır. Denetimin her açıdan verimli olabilmesi için engelli turizmi ile ilgili istatistiklerin tutulması önemlidir. Ülkemizde yerli ve yabancı engelli turistlere ilişkin verilerin saptanması özdenetimi gerçekleştirirken ne kadar yol kat ettiğimizi ortaya çıkarmakta yardımcı olacaktır.

ÜCÜNCÜ ŞART: ENGELLİ BİREYLERİN TAVSİYELERİ
Ancak belirttiğim gibi oluşturulacak yol haritasında mutlaka engelli bireylerin görüşlerine ve tavsiyelerine öncelik verilmeli, düzenlemelerin doğru teknik özelliklere sahip olmasına dikkat edilmelidir. Aksi halde, yapılan düzenlemeler hatalar içerirse kullanımı imkansız olacaktır. Bu durumda atıl kapasite ortaya çıkacağı için israf ile sonuçlanan hatalı yatırım ortaya çıkacaktır. Tedbirsizliğin neden olduğu bu durum engelli turizmi ve erişilebilirlik konusunda ilerlemenin önüne geçecektir.

MERVE BAŞ BULUT KİMDİR
07 Temmuz 1986 tarihinde Yalova'da doğdum. İlköğretim ve lise eğitimimi İstanbul'da tamamladım. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulundan 2009 yılında mezun oldum. Muğla Üniversitesi, Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalında tezli yüksek lisans eğitimi aldım ve Engelli Turizmi konusunda yüksek lisans tezimi tamamladım. 2013 yılında Sakarya Üniversitesi Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalında doktora eğitimine başladım. Bir yıl Portekiz Algarve Üniversitesinde, İngilizce, Almanca, Portekizce dillerinde ve Turizm İşletmeciliği alanında eğitimime devam ettim. 2011-2016 yılları arasında İstanbul'da özel bir üniversitede öğretim görevlisi olarak çalıştım. Yurt dışında da Engelli Turizmi konusunda ders verme deneyimim oldu. Halen akademik çalışmalarım devam etmektedir. Şuan Araştırma Görevlisi olarak çalışmaktayım. Akademik çalışmalarım daha çok Engelli Turizmi alanında yoğunlaşmaktadır.

KİTAP İÇİN TIKLAYIN:
www.atlaskitap.com/engelli-turizmi-251872.html





Kaynak: turizmhaberleri.com

                Google+ paylaş               
MERVE BAŞ BULUT İLE ENGELLİ TURİZMİNE AKADEMİK BAKIŞ
          
Günün Haber Başlıkları



 Yorumlar

Benzer Haberler :
     İZMİR TURİZMİNE SUNEXPRESS DESTEĞİ
     BULGARİSTAN'DA KIŞ TURİZMİNE ZAM
     ENGELLİ TURİZMİNDE KAVRAM KARMAŞASI
     YENİLİKÇİ BAKIŞ AÇISIYLA TRUVA'YA YENİ BİR YOL HARİTASI
     ENGELLİ TURİZMİ YA DA HERKES İÇİN ERİŞİLEBİLİR TURİZM..
xxxxxxxxxxxxxxxxxxx