Suriye'ye tonu 80 dolara patates satıp 240 dolardan geri aldık

Patates ithalatında akılları karıştıran Suriye bilmecesini gündeme taşıyan Yusuf Yavuz; mutfaktaki yangının arkasında yaşananlara ilişkin çarpıcı ayrıntıları, ZMO'nun Patates Raporu değerlendirmesiyle gözler önüne seriyor.

13 Mart 2019 Çarşamba - YUSUF YAVUZ- turizmhaberleri.com- Antalya

11 Mart'ta Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile 20 Nisan'a kadar 200 bin tonluk gümrüksüz patates ithalatının önü açıldı. Patates ithalatında yüzde 19.3 olan gümrük vergisinin sıfırlanması gözleri Türkiye'nin patates üretimi ve dış ticaretine çevirdi. 2000 yılından bu yana toplam patates ithalatı 72 bin ton düzeyinde olan Türkiye'nin yaklaşık 40 günlük süre içinde 200 bin tonluk ithalata yönelmesi akıllara soru işaretleri getirdi.

Patates üretimi ve dış ticaretine ilişkin bir rapor hazırlayan Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO), 19 yıllık ithalat toplamının üç katı kadar patates ithal edilecek olmasının tarımsal üretimin geldiği noktayı göstermesi açısında oldukça üzüntü verici olduğunu açıkladı. ZMO'nun Patates Raporunda ayrıca 2018 yılında Suriye'ye tonu 80 dolardan patates ihracatı yapılırken, Haziran ve Temmuz aylarında Suriye'den tonu 240 dolardan patates ithalat yapıldığına dikkat çekildi.

20 YILDA NÜFUS 15 MİLYON ARTTI ÜRETİM 1,5 MİLYON TON AZALDI
Türk tarımının en önemli ürünlerinden biri olan patates, aynı zamanda önemli bir besin kaynağı. Ancak tarımdaki plansızlık ve istikrarsız politikalar yüzünden birçok ürün gibi patates fiyatlarındaki artış bir türlü durdurulamıyor. 1999'da 6 milyon ton olan Türkiye'nin patates üretimi, 2002'de 5 milyon 200 bin ton olarak gerçekleşti. 2013'te 4 milyon tonun altına düşen patates üretimi 2018'de ise 4 milyon 550 bin ton seviyesinde gerçekleşti. 1999'da 65 milyonluk nüfusa sahip olan Türkiye, 2018'de 80 milyona ulaştı. Üretimdeki düşüşe paralel olarak ekim alanları da azalırken Türkiye bu önemli üründeki ihtiyacını üretimi yeniden organize etmek yerine ithalatla ve tanzim satışlarıyla çözmeye çalışıyor.

SIFIR GÜMRÜK VERGİSİYLE 200 BİN TON PATATES İTHAL EDİLECEK
11 Mart'ta Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren son Cumhurbaşkanlığı Kararı, patates üretimine ve üreticilere yeni bir darbe daha vuracak. Karara göre Türkiye 20 Nisan tarihine kadar ithal edeceği 200 bin ton patatesten gümrük vergisi almayacak. Patates ithalatında gümrük vergisi yüzde 19.3 olarak uygulanıyordu. Türkiye'nin patates üretimi ve dış ticaretiyle ilgili bir rapor hazırlayan Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO), 2000-1018 yılları arasında toplam patates ithalatının 72 bin ton düzeyinde olduğuna işaret ederek, “Patates ithalatımız aynı dönemde hiçbir yıl 10 bin tonu geçmedi. 19 yıllık ithalat toplamının üç katı kadar patates ithal edilecek olması, tarımsal üretimimizin geldiği noktayı göstermesi açısından oldukça üzüntü verici '' görüşünü paylaştı.

ZMO RAPORU: 'ÇOK SAYIDA ÜRETİCİ PATATES EKİMİNDEN VAZGEÇECEK'
ZMO'nun hazırladığı kapsamlı Patates Raporu'nda, turfanda patates dikimi yapılan kıyı bölgelerindeki hasadın Nisan ayı içerisinde, yazlık patates dikimlerinin ise Nisan-Mayıs aylarında yapılacağı dikkate alındığında, ithal edilecek patateslerin üretime çok büyük olumsuz etkilerde bulunacağına dikkat çekilerek, “Çok sayıda üretici bu durum karşısında patates ekiminden vazgeçecek, yıl bitmeden daha fazla patates ithalatı ile karşı karşıya kalınacaktır. Bu nedenle Tarım ve Orman Bakanlığının gecikmeksizin, çiftçilerimizi patates üretimine teşvik edecek anlamlı bir destekleme kararını açıklamalıdır '' görüşüne yer verildi.

EKİM ALANI 20 YILDA 200 BİN HEKTARDAN 136 BİN HEKTARA DÜŞTÜ
Türkiye'de 19. Yüzyılın sonlarından itibaren Sakarya çevresinde üretilmeye başlanan patatesin, açlık ve yetersiz beslenme sorunlarının çözümüne katkı sağlayacak önemli bir ürün olduğunun altı çizilen raporda, 1999'da 200 bin hektarlık büyüklüğe ulaşan patates ekim alanlarının 2018 yılında 71 ilde toplam 136 bin hektar olarak gerçekleştiği kaydedildi. Yıllık patates tohumu ihtiyacı 500 bin ton olan Türkiye bu miktarın yarısını kendisi üretiyor. Türkiye'deki patates üretiminin yüzde 16'sını Niğde, yüzde 13'ünü Konya, yüzde 10'unu ise Afyonkarahisar karşılıyor. Nevşehir, Kayseri, Sivas, İzmir ve Adana patates üretiminde öne çıkan iller.

TÜRKİYE PATATES ÜRETİMİNDE DÜNYADA 14. SIRADA
ZMO'nun raporuna göre dünyada her dört patatesten birini Çin üretiyor. Türkiye ise 2017 verilerine göre Hindistan, Rusya, Ukrayna, ABD gibi ülkelerin bulunduğu üretim sıralamasında İran'ın ardından 14. Sırada yer alıyor. Türkiye'nin üretim miktarı göz önüne alındığında dış ticaret miktarının oldukça düşük düzeyde olduğu kaydedilen raporda, 2018 yılında ihraç edilen patatesin tamamına yakını olan yüzde 95'lik kısmının taze patates olarak gerçekleştiği belirtildi.

PATATES İTHALATINDA AKILLARI KARIŞTIRAN SURİYE BİLMECESİ
2018 yılında ihraç edilen patatesin yüzde 55'inin Irak'a, yüzde 29'unun ise Suriye'ye gönderildiği belirtilen raporda, patates ithalatının yüzde 85'ini tohumluk patates, yüzde 14'ünü de taze patatesin oluşturduğuna dikkat çekilerek şöyle denildi: “Taze patates ithalatının tamamına yakın kısmı geçmiş yıllarda KKTC'den yapılırken, 2018 yılında Suriye'den 2 bin tonun üzerinde taze patates ithalatı yapılmıştır. Ancak Suriye'den ithal edilen patatesle ilgili olarak, dönemin Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekçi tarafından, fiyatlardaki artış nedeni ile Suriye'den 4 bin ton patates ithal edildiği açıklanmıştı. Suriye'de Türkiye'nin kontrolündeki bölgeden geldiği belirtilen patates miktarının, TUİK rakamları ve Bakan Zeybekçi'nin açıklamalarındaki ile farklılık göstermesi, bu ithalatın gerçekleşip gerçekleşmediği veya kayıtlara girip girmediği konusunda soru işaretleri oluşturmaktadır. Öte yandan 2018 yılında Suriye'ye 72 bin ton patates ihraç edildiği, Türkiye'nin günlük patates tüketiminin 12 bin ton olduğu (yıllık üretim/365) dikkate alındığında, bu kadar küçük miktardaki bir ithalatın piyasayı ne şekilde etkileyebildiği anlaşılır değildir.

SURİYE'YE TONUNU 80 DOLARA SATIP 240 DOLARA GERİ ALDIK
2018 yılında Suriye'ye tonu 80 dolardan patates ihracatı yapılırken, Haziran ve Temmuz aylarında Suriye'den tonu 240 dolardan ithalat yapılmıştır. Bu verilerde ilginç olan başka bir nokta ise dünya patates ihracatında 1 ton patatesin ortalama fiyatının 2012 yılında 309 dolar, 2013 yılında 376 dolar, 2014 yılında 344 dolar, 2015 yılında 298 dolar ve 2016 yılında 301 dolar civarında seyir izlemiş olmasıdır. ''

PATATES TOHUMU İTHALATININ YARISI HOLLANDA'DAN
Türkiye'nin 2018 yılında 13 bin tonluk patates tohumu ihracatına karşılık, 19 tonluk ithalat yaptığına da değinilen ZMO'nun raporunda, patates tohumu ihracatının yarısının Hollanda'dan gerçekleştiği kaydedildi. Buna göre patates tohumu ithalatı, patates tohumu üretiminin yüzde10'undan daha düşük bir seviyede bulunuyor.

KONYA BÜYÜKLÜĞÜNDEKİ BELÇİKA TÜRKİYE KADAR PATATES ÜRETİYOR
Dünyadaki patates üretimi ve ticaretine ilişkin bilgilere de yer verilen ZMO'nun raporunda, 2016 yılı verilerine göre 40 milyon ton ticaret hacmine sahip olan patatesin 20 milyar dolarlık büyüklüğe sahip olduğu kaydedildi. Dondurulmuş patates ihracatının yüzde 80'i Belçika, Hollanda, ABD ve Kanada tarafından gerçekleştiriliyor. Toplam yüzölçümü Konya'dan daha küçük olan Belçika, 2016 yılında 4.416.665 ton patates üretti. Bu rakam, Türkiye'nin 2018'de 71 ilde ürettiği (4.550.000 ton) patates miktarına oldukça yakın. Belçika aynı yıl ürettiği patatesin yaklaşık yarısını donmuş olarak ihraç etti. Dünya taze patates ihracatının yüzde 53'lük kısmı, Fransa, Belçika, Hollanda ve Almanya gibi AB ülkeleri tarafından gerçekleştiriliyor.

ÜRETİMİN ARTIRILMASI İÇİN GİRDİ MALİYETLERİ AZALTILMALI
Patatesteki yüksek fiyatları dengelemeyi başaramayan Türkiye üretimde mazot, gübre ve sertifikalı tohumluk desteği sağlıyor. Ancak bunlar yeterli değil. ZMO'nun raporuna göre patates tarımın gelişmesi için üretiminin artırılmasına ve girdi maliyetlerin azaltılmasına yönelik çeşitli uygulamaların yapılmasına ihtiyaç var. Ancak patates üretimimizin gelişmesine çok büyük olumsuz etkisi bulunan patates siğili hastalığı, alınması gereken önlemler açısından özel bir yer tutuyor.

HASTALIK YÜZÜNDEN 25 İLDE 141 BİN DEKAR ALANDA EKİM YASAKLANDI
Raporda yer verilen bilgilere göre Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, Türkiye genelinde 25 ilde karantinaya tabi zararlı organizma tespiti nedeniyle 141 bin 650 dekar alanda patates ekiminin yasaklandığını açıkladı. 2018 yılında 1.359.373 dekar alanda patates ekimi yapıldığı göz önüne alınacak olunursa, patates ekim alanının yüzde 10 kadar alanda hastalık olduğu anlaşılmaktadır. Ancak hastalığa yol açan siğil sporlarının 30-40 yıl canlılıklarını sürdürdükleri dikkate alındığında, karantina kapsamına alınmış alanın küçümsenemeyeceği belirtiliyor.

HOLLANDA İÇİN GELİŞTİRİLEN ÇEŞİTLER TÜRKİYE'DE VERİM SAĞLAMIYOR
Patates üretiminde kullanılan çeşitlerin büyük kısmının ıslah edildiği Hollanda ve Almanya gibi ülkelerin özelliklerine göre geliştirildiği kaydedilen raporda, çok farklı ekolojik özelliklere sahip olan Türkiye'deki tarım bölgelerinde yapılan üretimde istenilen verimliliğin sağlanamadığına işaret edilerek “Yetiştirme amacı ve geniş yayılma alanlarının özellikleri dikkate alan çeşitler geliştirilmesi gerekmektedir '' görüşüne yer verildi.

BİLİNÇSİZ VE AŞIRI GÜBRE KULLANIMI TOPRAK VE SULARI KİRLETİYOR
Patates üretiminde bilinçsiz bir şekilde aşırı gübre kullanıldığına değinilen raporda bu durumun maliyetlerin artmasına, toprak ve yeraltı sularında kirliğe yol açan olumsuzluklara neden olduğu belirtilerek üretimdeki sorunlar ve çözüm yollarına ilişkin ayrıca şu tespitlere yer verildi: “Toprak ve iklim özelliklerine ve çeşit özelliğine bağlı olarak, toprak ve yaprak analizi esasına dayalı taban ve üst gübre kullanımı gerçekleştirilmelidir. Patates üretimindeki sulama ihtiyacının ortaya çıkardığı enerji giderleri, üretim maliyetlerinin yükselmesine yol açmaktadır.

FİYAT ARTINCA İTHALATA BAŞVURMAK ÜRETİMİ OLUMSUZ ETKİLİYOR
Pazarlama patates üretiminde önemli bir sorundur. Patates fiyatları düşük gittiğinde üretici ertesi yıl başka ürüne yönelmekte, bu durumda üretim azalarak fiyatlar düşmektedir. Son 18 yılın ürün fiyatları ile Yurt İçi Üretici Fiyatları Enflasyonuna göre yapılan hesaplamada, bu durum görülmektedir. Üretimdeki plansızlık ve tarım piyasalarındaki belirsizlik olduğu sürece bu sorun tekrarlayarak devam edecektir. Bakanlığın tarım destekleri ile üretimi planlaması, piyasayı düzenleyici önlemler alarak aşırı fiyat artışını veya düşüşünü önlemesi gerekir. Bunun yapılması yerine fiyat artınca ithalata başvurulması, fiyat düştüğünde çiftçinin sorunu ile baş başa bırakılması üretiminin sürdürülebilirliğini olumsuz yönde etkilemektedir.

PATATESTE ÜRÜN İŞLEME TESİSLERİ TEŞVİK EDİLMELİ
Patates üretiminde yaşanan sorunları azaltacak bir başka çözüm yolu da, ürünlerin katma değerini artıracak işleme ve değerlendirmeye yönelik tesislerin kurulmasının teşvik edilmesi olmalıdır. Belçika ve Hollanda'nın üretim ve dış ticaret verileri bu konunun önemini açıkça göstermektedir. Her iki ülke donmuş patates ihracatından 1.5 milyar doların üzerinde gelir elde etmektedir. ''


Kaynak: turizmhaberleri.com

                Google+ paylaş               
SURİYE'YE TONU 80 DOLARA PATATES SATIP 240 DOLARDAN GERİ ALDIK
          
Günün Haber Başlıkları
BODRUM'DA AMİRAL TURGUT REİS MÜZESİ KURULACAK



 Yorumlar

Benzer Haberler :
     23. ULUSLARARASI ANKARA CAZ FESTİVALİ'NDE GERİ SAYIM BAŞLADI
     DIŞ HAT YOLCULARINA YÖNELİK GÜVENLİK VERGİSİNDE GERİ ADIM
     GEREKİRSE MAKAM ARACIMI SATIP KÖYLÜYE ÜCRETSİZ FİDE DAĞITACAĞIZ
     SAVAŞIN KISKACINDAKİ SURİYE'DEN 15 BİN TON PAMUK İTHAL ETTİK
     ŞEHİRDEN KÖYLERE GERİ DÖNÜŞÜN YOL HARİTASI
xxxxxxxxxxxxxxxxxxx