OSMANLI MEZAR TAŞLARI-8-

Edirne Türbe-Hazire ve Mezarlıkları

Osmanlı nın Bursa dan sonra ikinci başkenti olan Edirne 1361-1453 yılları arasında 92 yıl payitaht olmuş ve İstanbul un fethinden sonrada önemini koruyarak serhat şehri olarak ün kazanmıştır. Osmanlı bu şehri yüzyıllarca cami, darülhadis, medrese, saray, köprü, imaret, hastahane, hamam ve diğer yapılarla donatmış, türbeler, hazireler ve mezarlıklarla kalıcı mührünü vurmuştur.

Bugün tam bir açık hava müzesi olan Edirne başta Sinan ın şaheseri olan Selimiye, Üç şerefeli ve Eski camileri, Tunca ve Arda üzerindeki köprüleri, Avrupa müze ödüllü II. Beyazid Sağlık müzesi, kervansarayları, saat kuleleri, Saray içi, vb ile bir cazibe merkezidir ve çok sayıda yerli-yabancı ziyaretçi tarafından gezilmektedir.

Edirne, Yeniçeri Mezar taşları le dolu olan çok sayıda cami hazireleri, mezarlıkları ve müzeleri ile Osmanlı mezar taşları meraklıları için tam bir hazinedir. Anlatılanların aksine Edirne de mezar taşları çoktur ve son yıllarda giderek artan bir duyarlılıkla bunlar koruma altına alınmakta, hazireler ve mezarlıklarda yeni kazılar yapılmakta, Edirne müze Müdürlüğü nün çalışkan müdürü ve fedakâr personeli tarafından onarılmakta, nadide eserler yeniden tasnif edilip envanterleri yapılarak teşhire sunulmakta ve kitaplar halinde yayınlanmaktadır. Eski Edirne valisinin şehre kazandırdığı çok sayıda yayında bu ekibin büyük emeği vardır. Kendilerine çok teşekkür ederken bu kararlılıkla devam etmelerini ve yeni yerleri ziyaretçilere açmalarını bekliyoruz.

Edirne nin Türk defin kültürüne ve Osmanlı Mezar taşları sanatına kazandırdığı Edirnekari adı verilen bu şehre has bir üslubu vardır. 15.yy sonlarından-16.yüzyıl ortalarına kadar devam eden Edirnekari mezar taşları üslubu, mezar taşları literatüründe müstesna bir yere sahiptir. Bu taşlar, gövde kesitleri itibarı ile yuvarlak ve çokgen olmak üzere iki türlüdür. Edirnekari taşların en üst bölümünün tam ortasında bir Lale motifi yer alır. Edirne ye has olan bu motifinin hemen altından başlayan lalenin dalları tüm kitabeyi sarar ve iki kolla aşağıya doğru uzanır. Mevta hakkındaki tüm bilgiler bu iki kol arasına hakk edilir. Bu üslup, Edirnekari Osmanlı mezar taşlarının en tipik özelliğidir. Bu üslubun en bariz diğer özelliği ise iki parçaya bölünmüş “ Fatiha suresi “ ile başlamasıdır. Bu tarz daha sonra terkedilmiş ve maalesef batı kültürü etkisi ile Barok ve Rokoko tarzı lahitler hâkim olmuştur.

Edirne deki Osmanlı mezar taşları ve özellikle yeniçeri şahidelerinin en güzel örnekleri birkaç yıl önce yeniden düzenlenen Selimiye Cami Mezar taşları Sergi alanı başta olmak üzere, hemen yakınındaki Türk-İslam Eserleri Müzesinde, şehrin merkezinde bulunan Üç Şerefeli , Beylerbeyi, Kadı Bedrettin, Darül Hadis, Muradiye ve Kuşçu Doğan camileri hazirelerinde, yine şehir merkezi sayılabilecek Sitti Hatun cami haziresi ve Hasan Sezai türbesinde, Hacılar Ezanı ve Bademlik mezarlıklarında, biraz şehir dışında olmasına rağmen gidip görmeye değer Gazi Mihal cami haziresinde görülebilir. Yeniçeri mezar taşları hakkında maalesef insanlarımız ya hiçbir şey bilmiyorlar ya da çok yanlış bilgilere sahiptirler.

Osmanlı kara ordusunun belkemiğini oluşturan yeniçeriler 191 orta ve cemaatten oluşmaktaydı. Her cemaatin ve ortanın-birliğin ve bölüğün-kendine has görevleri, flamaları ve nişanları vardı. Edirne de büyük bir yeniçeri karargahı bulunurdu ve devşirme sistemi ile ocağa alınan acemilerin toplandığı “ Acemi oğlanları “ kışlası Edirne deydi. İstanbul başkent olmadan önce yine bu şehirde “ Enderun “ benzeri bir Saray okulu vardı. Yine bu serhat şehrimizde büyük bir Eski Saray ve Hadika adıyla bilinen Padişahların sürek avı düzenledikleri büyük avlaklar vardı. Dolayısı ile Edirne şehri Yeniçeri birlik ve bölükleri bakımından oldukça zengindi. İstanbul dan yola çıkan ordu-i Hümayun ilk olarak burada konaklar, son hazırlıklar gözden geçirilir ve batı seferleri bu şehirden başlardı.
(devam edecek)








          |                              

Mahmut Ökçesiz
Profesyonel Turist Rehberi
09 Ocak 2015 Cuma
Mesaj Gönder 3082



 Yorumlar

Yusuf YAVUZ
Yazara Mesaj gönderin
İMAR AFFI GELECEĞE İHANETTİR!

Şebnem Başdere ORMAN
Yazara Mesaj gönderin
TURİZMDE KÜLTÜRLERARASI İLETİŞİM

Hüsnü GÜMÜŞ
Yazara Mesaj gönderin
ÜLKEMDEN YANSIMALAR: DEVLET FOTOĞRAF YARIŞMASI

Kemal ŞENDİKİCİ
Yazara Mesaj gönderin
EMNİYET KEMERİNİN FENDİ, ERİK DALINI YENDİ

Dilara Bahtiyar SARI
Yazara Mesaj gönderin
'ANTALYA'NIN SAĞLIK TURİZMİ: POTANSİYELİ, ZORLUKLARI, HEDEFLERİ

Nilgün ATAR
Yazara Mesaj gönderin
REHBER İN AŞAĞI..! İŞTE SEKTÖR GERÇEKLERİ...

Asil S. TUNÇER
Yazara Mesaj gönderin
BAKSI MÜZESİ

Uzm.Dr. Sinan İbiş
Yazara Mesaj gönderin
MEDİKAL TURİZMİN KÜRESEL EĞİLİMLERİ

Olay SALCAN
Yazara Mesaj gönderin
KAYIP ŞEHİR PETRA

Tüm Yazarlarımız
Koşe Yazıları RSS hizmeti


İslami Oteller
Otel Fiyatları


. . .